Windows vs macOS vs Linux: Hangi İşletim Sistemi Sizin İçin?

Bilgisayar alırken en çok kafa karıştıran soru işlemci ya da RAM değil bence: "Hangi işletim sistemini kullanacağım?" Çünkü donanımı bir kere seçip yıllarca unutabilirsiniz, ama işletim sistemiyle her gün, günde saatlerce yüzleşiyorsunuz. Ben son on yılda üçünü de ana makinemde uzun süre kullandım — Windows'la başladım, iş gereği macOS'a geçtim, sonra bir dizüstünde Linux'la yaşadım. Aşağıda anlatacaklarım özellik listesi ezberi değil, bu geçişlerin bana öğrettikleri.

Asıl sorun "hangisi daha iyi" değil

Bir arkadaşım bana "MacBook alsam hayatım değişir mi?" diye sordu. Ne iş yaptığını sorunca cevap netti: Excel'de raporlama, biraz Photoshop, akşamları oyun. Bu adama macOS önermek ona kötülük olurdu. Aynı şekilde, video kurgusu yapan bir başka arkadaşımın Windows'ta çektiği sürücü ve renk profili çilesini de gördüm.

Yani işletim sistemi karşılaştırması yaparken cevabı belirleyen üç şey var: hangi programları kullanmak zorundasınız, ne kadar uğraşmaya niyetliniz ve bütçeniz donanımı nasıl kısıtlıyor. Program uyumluluğu her zaman diğerlerini eziyor. Muhasebe yazılımınız sadece Windows'ta çalışıyorsa, tartışma orada bitiyor.

Üçünün yan yana hali

Windows'ta beni memnun eden ve yoran şeyler

Windows'un en büyük kozu şu: ne almak isterseniz onunla çalışıyor. Ucuz bir dizüstü de, oyun için topladığınız kasa da. Yeni bir yazıcı, ekran kartı ya da garip bir USB aleti aldığınızda "acaba destekliyor mu" diye düşünmüyorsunuz. Oyun oynuyorsanız zaten başka bir seçenek pratikte yok.

Beni yoran kısmı, sistemin kendi kendine dağınıklaşması. Yıllar içinde arka planda çalışan onlarca gereksiz servis, üreticinin yüklediği ön yüklü yazılımlar, beklenmedik zamanlarda gelen güncellemeler... Temiz tutmak için düzenli olarak başlangıç uygulamalarını gözden geçirmek, disk temizliği yapmak gerekiyor. Buna vakit ayırırsanız gerçekten hızlı ve keyifli bir sistem. Bu arada eski bir makinede en büyük fark yaratan şey işletim sistemi değil, diski katı hal sürücüye çevirmek oldu — HDD'den SSD'ye geçiş konusunda ayrı bir yazımız var, ona da göz atın.

macOS: az uğraş, çok kısıtlama

macOS'a geçtiğimde en çok şaşırdığım şey, bilgisayarımla ilgili düşünmeyi bırakmam oldu. Kapağı açıyorsun, çalışıyor. Uyku modundan anında dönüyor, pil tahminleri gerçeğe yakın, trackpad hâlâ rakipsiz. Metin işlemek, yazmak, tasarım yapmak için sakin bir ortam.

Bedeli net: donanımı siz seçemiyorsunuz. RAM'i sonradan artırma, diski büyütme şansınız çoğu modelde yok, o yüzden ilk alışta ihtiyacınızın bir tık üstünü almak zorundasınız. Ayrıca Apple'ın kendi ekosistemine girmeye başlıyorsunuz — telefonunuz iPhone'sa bu artı, Android'se bazı kolaylıklar boşa gidiyor. Mobil tarafta iki dünyanın farkını merak ediyorsanız Android ve iOS karşılaştırmamız işinizi görür.

Linux: özgürlük, karşılığında biraz emek

Linux'u ilk kez ölmek üzere olan bir dizüstünü kurtarmak için kurdum ve makine yeniden doğdu. Sistem sizden izin almadan hiçbir şey yapmıyor, güncellemeler sizin belirlediğiniz zamanda, arayüzü tamamen kendinize göre şekillendirebiliyorsunuz. Yazılım geliştiriyorsanız, sunucu tarafıyla uğraşıyorsanız ortamı kurmak diğer ikisinden çok daha doğal.

Gerçekçi olalım: bir gün Wi-Fi kartı için sürücü aramaya, bir başka gün yazıcıyı çalıştırmak için forum okumaya hazır olmalısınız. Kurumsal Office dosyalarının biçimlendirmesi bazen kayıyor, bazı bankaların ya da devlet uygulamalarının imza araçları sorun çıkarabiliyor. Kolay bir başlangıç istiyorsanız yaygın ve büyük topluluğu olan, masaüstü odaklı bir dağıtım seçin; egzotik olanları merakınız arttığında deneyin.

Peki ne yapmalısınız?

• Oyun oynuyorsanız veya kuruma özel yazılım kullanmak zorundaysanız: Windows. Tartışmayın, aynı parayla daha güçlü donanım da alırsınız.
• Bilgisayarla değil işinizle uğraşmak istiyorsanız, bütçe elveriyorsa: macOS. Özellikle yazı, tasarım, kurgu ve müzik tarafında.